<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pl">
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Stworzenie</id>
		<title>Stworzenie - Historia wersji</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Stworzenie"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;action=history"/>
		<updated>2026-04-09T03:16:26Z</updated>
		<subtitle>Historia wersji tej strony wiki</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.30.0</generator>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=2051&amp;oldid=prev</id>
		<title>Paulina.pyszniak o 19:35, 5 cze 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=2051&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-06-05T19:35:09Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 19:35, 5 cze 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot; &gt;Linia 3:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 3:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z [[Septuaginta|Septuagintą]]. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z [[Septuaginta|Septuagintą]]. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Opinia Rasziego jest znaczne późniejsza. Septaginta powstała w wyniku potrzeby środowiska żydowskiego w okresie hellenistycznym. Ocenia się, że 10% ludności Imperium Rzymskiego to byli żydzi &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;mówiacy &lt;/del&gt;po grecku. W Aleksandrii obchodzono &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;coroczene &lt;/del&gt;święto &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;upamiętniajace &lt;/del&gt;przetłumaczenie Tory. Opinia o Septagincie zmieniła się po upadku Świątyni w &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Jerozolinie &lt;/del&gt;i po późniejszym ukształtowaniu się chrześcijaństwa i judaizmu rabinicznego.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Opinia Rasziego jest znaczne późniejsza. Septaginta powstała w wyniku potrzeby środowiska żydowskiego w okresie hellenistycznym. Ocenia się, że 10% ludności Imperium Rzymskiego to byli żydzi &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;mówiący &lt;/ins&gt;po grecku. W Aleksandrii obchodzono &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;corocznie &lt;/ins&gt;święto &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;upamiętniające &lt;/ins&gt;przetłumaczenie Tory. Opinia o Septagincie zmieniła się po upadku Świątyni w &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Jerozolimie &lt;/ins&gt;i po późniejszym ukształtowaniu się chrześcijaństwa i judaizmu rabinicznego.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Paulina.pyszniak</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=1764&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ilona.manka o 12:33, 20 maj 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=1764&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-05-20T12:33:27Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 12:33, 20 maj 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Linia 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens &lt;/del&gt;[&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''pszat''&lt;/del&gt;] &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''&lt;/del&gt;]&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;, kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło»&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać&lt;/del&gt;, że &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;niebo &lt;/del&gt;i &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ziemia były pierwsze wedle kolejności&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;to by powiedziało&lt;/del&gt;: &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«Najpierw stworzył &lt;/del&gt;[&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''Bariszona bara''&lt;/del&gt;] &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;niebo i &lt;/del&gt;tak &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''»&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;to zawsze &lt;/del&gt;w &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], &lt;/del&gt;na &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;przykład «Na początku panowania Jojakima &lt;/del&gt;[''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Bereszit mamlechet Jehojakim&lt;/del&gt;'']&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;» &lt;/del&gt;(''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Jirmija&lt;/del&gt;'' &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;27,1&lt;/del&gt;), &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10&lt;/del&gt;,&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;10), «pierwsza część plonu twojego zboża &lt;/del&gt;[&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;''reszit dganecha''&lt;/del&gt;]&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;» (''Dewarim'' 18&lt;/del&gt;,&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;4)&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Dlatego &lt;/del&gt;''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Bereszit bara&lt;/del&gt;'' &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;czytamy jako &lt;/del&gt;''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Bereszit bero&lt;/del&gt;'', &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [&lt;/del&gt;''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;diber&lt;/del&gt;''&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz&lt;/del&gt;, &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;polemizuje z [&lt;/ins&gt;[&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Septuaginta|Septuagintą&lt;/ins&gt;]]. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu&lt;/ins&gt;, że &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców &lt;/ins&gt;i, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna&lt;/ins&gt;: &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;«Spisz dla mnie &lt;/ins&gt;[&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;po grecku&lt;/ins&gt;] &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się &lt;/ins&gt;tak, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;że wszyscy zapisali &lt;/ins&gt;w &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył &lt;/ins&gt;na &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;początku» &lt;/ins&gt;[''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Elohim bara bereszit&lt;/ins&gt;'']&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;” &lt;/ins&gt;(''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Megila&lt;/ins&gt;'' &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;9a&lt;/ins&gt;)&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;. Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;bo to dni sponiewierania: &lt;/ins&gt;[&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;…&lt;/ins&gt;] &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Było to ósmego dnia miesiąca tewet&lt;/ins&gt;, &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (&lt;/ins&gt;''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Megilat taanit&lt;/ins&gt;'' &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;za: &lt;/ins&gt;''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Szulchan aruch&lt;/ins&gt;'', ''&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Orach chajim&lt;/ins&gt;'' &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;580&lt;/ins&gt;,&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;2)&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Czytamy &lt;/del&gt;w &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Talmudzie: „Opowiada &lt;/del&gt;się &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;o królu Ptolemeuszu&lt;/del&gt;, że &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [&lt;/del&gt;po grecku&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;] Torę twojego nauczyciela Moszego»&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a)&lt;/del&gt;. &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co &lt;/del&gt;o &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;tym wszystkim myśli: „A &lt;/del&gt;w &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2)&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Opinia Rasziego jest znaczne późniejsza&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Septaginta powstała &lt;/ins&gt;w &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;wyniku potrzeby środowiska żydowskiego w okresie hellenistycznym. Ocenia &lt;/ins&gt;się, że &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;10% ludności Imperium Rzymskiego to byli żydzi mówiacy &lt;/ins&gt;po grecku. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;W Aleksandrii obchodzono coroczene święto upamiętniajace przetłumaczenie Tory&lt;/ins&gt;. &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Opinia &lt;/ins&gt;o &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Septagincie zmieniła się po upadku Świątyni &lt;/ins&gt;w &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;Jerozolinie i po późniejszym ukształtowaniu się chrześcijaństwa i judaizmu rabinicznego&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Ilona.manka</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=300&amp;oldid=prev</id>
		<title>Yantei o 19:58, 19 kwi 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=300&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-04-19T19:58:00Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 19:58, 19 kwi 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot; &gt;Linia 4:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 4:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Kategoria:S]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Yantei</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=275&amp;oldid=prev</id>
		<title>Sachapecaric o 19:24, 19 kwi 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=275&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-04-19T19:24:51Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 19:24, 19 kwi 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Linia 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[CATEGORY:S]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#160;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Kategoria:S]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[Kategoria:Tora]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Sachapecaric</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=119&amp;oldid=prev</id>
		<title>Stroinski o 11:21, 16 kwi 2012</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=119&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-04-16T11:21:07Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class=&quot;diff diff-contentalign-left&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot; lang=&quot;pl&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;← poprzednia wersja&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: white; color:black; text-align: center;&quot;&gt;Wersja z 11:21, 16 kwi 2012&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot; &gt;Linia 1:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Linia 1:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot;&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color:black; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[CATEGORY:S]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f9f9f9; color: #333333; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #e6e6e6; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Stroinski</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=118&amp;oldid=prev</id>
		<title>Stroinski: Utworzył nową stronę „Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit b...”</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://wiki.pardes.pl/index.php?title=Stworzenie&amp;diff=118&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2012-04-16T11:20:17Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Utworzył nową stronę „Raszi do &amp;#039;&amp;#039;Bereszit&amp;#039;&amp;#039; 1,1: „&amp;#039;&amp;#039;Bereszit bara&amp;#039;&amp;#039;. Podstawowy sens [&amp;#039;&amp;#039;pszat&amp;#039;&amp;#039;] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [&amp;#039;&amp;#039;Bereszit b...”&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Nowa strona&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;Raszi do ''Bereszit'' 1,1: „''Bereszit bara''. Podstawowy sens [''pszat''] tych słów należy rozumieć tak: «Na początku stwarzania nieba i ziemi [''Bereszit brijat szamajim waarec''], kiedy ziemia była bezkształtną pustką i była ciemność… Bóg zechciał, aby było światło». Gdyby Pismo chciało nam tutaj pokazać, że niebo i ziemia były pierwsze wedle kolejności, to by powiedziało: «Najpierw stworzył [''Bariszona bara''] niebo i tak dalej». Ilekroć mamy w Piśmie wyraz «''reszit''», to zawsze w połączeniu z następnym wyrazem [w związku składniowym ''smichut''], na przykład «Na początku panowania Jojakima [''Bereszit mamlechet Jehojakim'']» (''Jirmija'' 27,1), «początek jego królestwa [''reszit mamlachto'']» (''Bereszit'' 10,10), «pierwsza część plonu twojego zboża [''reszit dganecha'']» (''Dewarim'' 18,4). Dlatego ''Bereszit bara'' czytamy jako ''Bereszit bero'', «na początku stwarzania». Podobnie zdanie «Na początku przemówił [''diber''] Bóg do Hoszei» czytamy «Na początku przemawiania [''diburo''] przez Świętego Błogosławionego do Hoszei Bóg Hoszei powiedział i tak dalej». A jeśli mimo to sądzisz, że niebo i ziemia były pierwsze w porządku stworzenia i że czytamy «Na początku wszystkiego stworzył Bóg to i to» - zastanów się raz jeszcze i zobacz, że napisano «Boska Obecność [''ruach Elohim''] unosiła się nad powierzchnią wód», a przecież nie wiemy, skąd nagle te wody! Dowiadujemy się tutaj, że woda istniała jeszcze przed stworzeniem ziemi. Niebo natomiast powstało z wody i z ognia. A zatem wypada się zgodzić, że ''Bereszit bara'' nie rozstrzyga, co stworzono jako pierwsze”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Raszi polemizuje z Septuagintą. Czytamy w Talmudzie: „Opowiada się o królu Ptolemeuszu, że wezwał do siebie siedemdziesięciu dwóch mędrców i, nie wyjawiając powodu wezwania, posłał wszystkich do oddzielnych izb. I polecił każdemu z osobna: «Spisz dla mnie [po grecku] Torę twojego nauczyciela Moszego». Stało się tak, że wszyscy zapisali w natchnieniu jak jeden mąż: «Bóg stworzył na początku» [''Elohim bara bereszit'']” (''Megila'' 9a). Tradycja żydowska nie pozostawia wątpliwości, co o tym wszystkim myśli: „A w te dni wypada pościć, bo to dni sponiewierania: […] Było to ósmego dnia miesiąca tewet, gdy król Ptolemeusz doprowadził do przepisania Tory na grekę. I na trzy dni zapadła ciemność najczarniejsza” (''Megilat taanit'' za: ''Szulchan aruch'', ''Orach chajim'' 580,2).&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Stroinski</name></author>	</entry>

	</feed>