WikiPARDES - Wkład użytkownika [pl]

Szema dla uczących się hebrajskiego

2014-09-10T23:16:11Z

Dan: Utworzył nową stronę „Szema dla uczących się hebrajskiego Kategoria:Judaizm”

Szema dla uczących się hebrajskiego

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-05-05T20:56:26Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – '''Ibum''').
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego[[Plik:Halica.jpg]] brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-05-05T20:37:29Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Plik:Halica.jpg]right]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Notarikon

2012-04-29T22:14:08Z

Dan:

'''Notarikon''' - (hebr.: נוטריקון) - metoda tworzenia słów, podobnie do tworzenia skrótów, przez użycie pierwszych lub ostatnich liter innych wyrazów.

Tak, więc notarikon to słowo, które samo w sobie ma znaczenie i którego wszystkie litery są pierwszymi literami innych słów.

Np.:

1. Pardes (פרדס)- oznacza sad, ogród,
ale składa się z pierwszych liter słów, które oznaczają cztery poziomy objaśniania Tory:

פ-pszat - zwykłe, podstawowe znaczenie tekstu

(nie mylić z dosłownym np. werset z Szemot 23:19 לא תבשל גדי בחלב אמו-lo tewaszel gdi bachalew imo- dosłownie znaczy "Nie będziesz gotował koźlęcia w mleku jego matki.", ale PSZAT tego wersetu jest "Nie jedz mięsa z mlekiem.")

ר-remez - przez aluzję,

ד-drasz - przez midrasz.

ס-sod - objaśnianie tajemnic Tory.

2. Szadaj (שדי)- dosłownie wystarczający, jest to jedno z Imion Boga

ש-szomer - stróż,

ד-delatot - drzwi,

י-Jisrael - Jisraela.

3. Nazwa pierwszej litera alfabetu hebrajskiego alef (א-אלפ(ף

א-emet-אמת-prawda,

ל-[[lamed]]-למד-uczy,

פ-picha-פיך-twoje usta.

Prawda uczy twoje usta.
אמת-Prawda jest również Imieniem Boga, a więc Bóg uczy twoje usta.

--[[Użytkownik:Jacek-hor|Mosze]] 08:06, 17 kwi 2012 (BST)

[[Kategoria:Judaizm]]

Lamed

2012-04-29T16:24:44Z

Dan:

[[Plik:Lamed_edit2.gif‎ ]] Lamed לָמֶד jest dwunastą literą alfabetu hebrajskiego. Gematria lamed to 30. Jako przedrostek lamed spełnia dwie role:
a) dodana do rdzenia czyni go bezokolicznikiem np.rdzeń dabar- דבר po dodaniu ל mamy słowo לְדַבֵּר – mówić.
b) może spełniać rolę przyimka (do; przy; aż do; w stronę; w kierunku; na korzyść; według; dla.

Lamed

2012-04-29T16:19:59Z

Dan: Utworzył nową stronę „Plik:Lamed_edit2.gif‎ ”

[[Plik:Lamed_edit2.gif‎ ]]

Plik:Lamed edit2.gif

2012-04-29T16:18:16Z

Dan:

Plik:BeisHamikdash2.jpg

2012-04-29T14:51:06Z

Dan: Do hasła Beit Hmikdasz

Do hasła Beit Hmikdasz

Chalica

2012-04-28T23:42:17Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Plik:Halica.jpg]]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-04-28T23:34:53Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Plik:Halica]]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-04-28T23:31:01Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Media:Plik:Halica.jpg ‎ ]]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-04-28T23:27:44Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Plik:http://wiki.pardes.pl/images/8/89/Halica.jpg]]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-04-28T23:13:21Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25:5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).[[Plik:Halica]]
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

[[Kategoria:Judaizm]]

Chalica

2012-04-28T23:07:58Z

Dan:

'''Halica'''[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25: [[Plik:Halica]]5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

Chalica

2012-04-28T22:56:07Z

Dan:

Halica[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25: [[Plik:Halica]]5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

Plik:Halica.jpg

2012-04-28T22:53:54Z

Dan:

Chalica

2012-04-28T22:52:37Z

Dan: Utworzył nową stronę „Halica[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25: 5-6 (małżeństwo ...”

Halica[חליצה‎ ] Jest to ceremonia uwolnienia wdowy po bracie, który zmarł bezdzietnie od poślubienia jednego z żyjących braci Dew.25: 5-6 (małżeństwo lewirackie – Ibum).
Wdowa musi podejść do szwagra zdjąć but z jego prawej nogi, odrzucić precz, napluć
przed nim i wygłosić zdanie -„Tak się postępuje z człowiekiem, który nie chce odbudować domu swego brata".

Aguna

2012-04-28T22:34:35Z

Dan:

Aguna [עגונה‎] Tak nazywa się kobietę, której mąż zaginął. Może to być w przypadku śmierci, której nikt nie może potwierdzić lub w przypadku porzucenia.

[[Kategoria:Judaizm]]

Aguna

2012-04-28T22:27:29Z

Dan: Utworzył nową stronę „Aguna Tak nazywa się kobietę, której mąż zaginął. Może to być w przypadku śmierci, której nikt nie może potwierdzić lub w przypadku porzucenia. [[Kateg...”

Aguna Tak nazywa się kobietę, której mąż zaginął. Może to być w przypadku śmierci, której nikt nie może potwierdzić lub w przypadku porzucenia.

[[Kategoria:Judaizm]]

Dyskusja:Tarjag micwot

2012-04-25T22:56:47Z

Dan: Utworzył nową stronę „Przysłałem obrazek do tego hasła nazwa: 613”

Przysłałem obrazek do tego hasła nazwa: 613

Plik:613.gif

2012-04-25T22:47:49Z

Dan: Tarjag Mycwot

Tarjag Mycwot

Plik:Chaf-sofit-bookstyle.gif

2012-04-24T23:02:51Z

Dan: Do hasła chaf,kaf

Do hasła chaf,kaf

Plik:Chaf-bookstyle.gif

2012-04-24T23:01:04Z

Dan: Do hasła chaf,kaf

Do hasła chaf,kaf

Plik:Lamed edit.gif

2012-04-24T22:09:50Z

Dan:

Parasza

2012-04-18T21:54:06Z

Dan:

Parsza - פָּרָשָׁה l.mn. paraszot – część, odcinek, urywek. Parsze są odcinkami Tory przeznaczone
do cotygodniowego czytania i rozważania. Podział i systematykę ustanowił [[Rambam]].

Trzynaście zasad wiary

2012-04-18T21:47:14Z

Dan:

'''Trzynaście zasad wiary''' – trzynaście podstawowych prawd judaizmu sformułowanych przez [[Rambama]] (rabiego Moszego ben Majmona, Majmonidesa (1135-1204)) w jego komentarzu do Miszny, Sanhedrin 10 (podajemy w tłumaczeniu Henryka Halkowskiego za stroną www.the614thcs.com.)

1. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, tworzy wszystkie stworzenia i kieruje nimi i tylko On sam wszystko uczynił, czyni i będzie czynił.

2. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, jest Jeden i nie istnieje w żaden sposób inna taka jedność jak Jego i że tylko On sam jest naszym Bogiem, który był, jest i będzie.

3. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, nie ma ciała i że nie odnosi się do niego żaden fizyczny atrybut i że niczego w ogóle nie można z Nim porównać.

4. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, był pierwszy i będzie ostatni.

5. Wierzę pełnią wiary, że właściwym jest modlenie się tylko i wyłącznie do Boga. Nie należy modlić się do nikogo i do niczego innego.

6. Wierzę pełnią wiary, że wszystkie słowa proroków są prawdziwe.

7. Wierzę pełnią wiary, że proroctwo Mojżesza, naszego nauczyciela, niech spoczywa w pokoju, jest prawdziwe. I że był on ojcem wszystkich proroków (najważniejszym z wszystkich proroków) - zarówno tych przed nim, jak tych i po nim.

8. Wierzę pełnią wiary, że Tora, którą posiadamy, jest tą, która została dana Mojżeszowi, naszemu nauczycielowi, niech spoczywa w pokoju.

9. Wierzę pełnią wiary, że ta Tora nigdy nie zostanie zmieniona i że nie będzie nigdy żadnej innej Tory danej przez Stwórcę, błogosławione jest Jego Imię.

10. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, zna wszystkie uczynki i myśli człowieka, tak jak powiedziano: "Który kształtuje serca ich wszystkich, który zważa na wszystkie ich czyny" (Psalm 33, 15)

11. Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, nagradza dobrem tych, którzy przestrzegają Jego przykazań, a karze tych, którzy gwałcą Jego przykazania.

12. Wierzę pełnią wiary w nadejście Mesjasza i chociaż nawet on zwleka, to nie przestaję czekać na niego każdego dnia.

13. Wierzę pełnią wiary, że zmarli zmartwychwstaną do życia kiedy tylko Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, tego zechce.

Rambam

2012-04-18T21:45:36Z

Dan:

== 'Mojżesz Majmonides''' ==

Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn Majmun, hebr. רבי משה בן מיימון , arab. موسى بن ميمون بن عبد الله القرطبي الإسرائيلي, (ur. 30 marca 1135 w Kordowie (Kordobie), zm. 13 grudnia 1204 w Kairze) – żydowski filozof (główny przedstawiciel arystotelizmu żydowskiego) i lekarz.

Majmonides w wyniku prześladowań religijnych opuścił około roku 1150 islamską Hiszpanię, studiował w Fezie teologię i medycynę, od roku 1165 osiadł w Egipcie. W Kairze został osobistym lekarzem sułtana Saladyna[1] oraz przywódcą tamtejszej gminy żydowskiej. Zajmował się handlem, medycyną, pisał prace z dziedziny prawa żydowskiego, medycyny, filozofii. Pochowany w Tyberiadzie w Izraelu; jego grób jest celem pielgrzymek.
Twórczość teologiczna
Był autorem najważniejszego średniowiecznego komentarza do Talmudu – "Księga przykazań" (Sefer ha-Micwot). Księga ta nie traktuje zasadniczo o metafizyce, lecz o teologii żydowskiej. Dzieło Majmonidesa przeznaczone było dla ludzi zaprawionych już w filozofii i nauce, którzy jednak nie wiedzieli, w jaki sposób uzgodnić wnioski nauki i filozofii z dosłownym znaczeniem Pisma Świętego. Stąd tytuł Przewodnik błądzących, a nie "wprowadzonych w błąd", jak niekiedy tłumaczono.
Trzynaście zasad wiary
W Komentarzu do Miszny sformułował tzw. [[Trzynaście zasad wiary]], opisujących podstawy wiary judaizmu. Wiele wspólnot żydowskich włączyło ich recytację do swoich porannych modlitw. Jest wśród nich wyznanie wiary w przyjście Mesjasza (Mosziach): Wierzę z całkowitym przekonaniem w przyjście Mesjasza i mimo iż może się opóźnić, oczekuję Jego przyjścia codziennie
Lista zasad wiary:
1 Istnienie Boga
2 Jedność Boga
3 Duchowa i niecielesna natura Boga
4 Wieczna natura Boga
5 Jedynie Bóg powinien być przedmiotem kultu
6 Objawienie Boga przez proroków
7 Wyższość Mojżesza w stosunku do innych proroków
8 Boże Prawo dane na Synaju
9 Niezmienność Tory jako Bożego Prawa
10 Boża presciencja (przedwiedza) ludzkich działań
11 Nagroda za dobro, kara za zło
12 Przyjście Mesjasza żydowskiego
13 Zmartwychwstanie umarłych

Twórczość filozoficzna

Podobnie jak w przypadku filozofów arabskich, w których ślady poszedł Majmonides, dzieło jego pozostawało zarówno pod natchnieniem neoplatonizmu, jak i arystotelizmu; akcentując wszakże zaznaczone już u Ibn Dauda momenty, Majmonides wyraźnie umieszcza na pierwszym miejscu Arystotelesa. Fakt ten wyjaśnia niezaprzeczalny wpływ, jaki Majmonides wywarł na filozofów chrześcijańskich w nadchodzącym stuleciu, szczególnie zaś na Tomasza z Akwinu. Według doktora żydowskiego nauka Prawa Bożego i filozofia to dwie – posiadające różny charakter – formy wiedzy; muszą też respektować naturę metafizyki ci, którzy oczekują od niej racjonalnego potwierdzenia wiary religijnej. W przeciwieństwie do Ibn Gabirola Majmonides utrzymuje, że czyste inteligencje nie posiadają materii oraz że materia ciał niebieskich różni się od materii ciał ziemskich.

Głównymi dziełami Majmonidesa były:
Przewodnik błądzących (More Newuchim)[4], napisany między 1185 a 1190 r.[5] – podstawowe dzieło filozoficzne Majmonidesa. We wstępie zawarta została klasyczna formuła zasad doktrynalnych judaizmu oraz podstawy racjonalistycznych poglądów filozoficznych, które wywarły wpływ na filozofię scholastyczną.
Powtórzenie Tory, inny tytuł Silna dłoń (Miszne Tora, Jad Ha-Chazaka) (1180), którego częścią jest Księga przykazań (Sefer ha-Micwot) – wielka kodyfikacja prawa żydowskiego, wyodrębniająca i omawiające 613 przykazań prawa Mojżeszowego. Była ona podstawą wszystkich późniejszych komentarzy do prawa żydowskiego.
Komentarz do Miszny (Perush ha-Miszna) - napisany w celu podniesienia rangi Miszny, jako samodzielnego, pełnoprawnego źródła studiów. Miał służyć zarówno jako wstęp do Talmudu jak i jego rewizja, poprzez przegląd różnych interpretacji ze wskazaniem właściwych.

Parasza

2012-04-18T21:33:55Z

Dan:

Parsza - פָּרָשָׁה l.mn. paraszot – część, odcinek, urywek. Parsze są odcinkami Tory przeznaczone
do cotygodniowego czytania i rozważania. Podział i systematykę ustanowił Rambam.

Posek

2012-04-18T20:41:50Z

Dan: Utworzył nową stronę „Posek l.mn. Poskim ( פוסקים פוסק ) - decydujący – uczony, który został nominowany do roli decydującego w sprawach halachy. Posek decyduje w s...”

Posek l.mn. Poskim ( פוסקים פוסק ) - decydujący – uczony, który został nominowany
do roli decydującego w sprawach halachy. Posek decyduje w sprawach nie mających ostatecznych
rozstrzygnięć oraz w problemach, które przynosi współczesny świat. Np.:czy wolno wejść do
synagogi niewidomemu z psem przewodnikiem albo żołnierzowi z karabinem (dot. Izraela)itd.

Majmonides

2012-04-17T21:03:35Z

Dan:

[[Rambam]]

Majmonides

2012-04-17T21:01:50Z

Dan: Utworzył nową stronę „Rambam”

Rambam

2012-04-17T20:23:57Z

Dan: /* 'Mojżesz Majmonides */

== 'Mojżesz Majmonides''' ==

Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn Majmun, hebr. רבי משה בן מיימון , arab. موسى بن ميمون بن عبد الله القرطبي الإسرائيلي, (ur. 30 marca 1135 w Kordowie (Kordobie), zm. 13 grudnia 1204 w Kairze) – żydowski filozof (główny przedstawiciel arystotelizmu żydowskiego) i lekarz.

Majmonides w wyniku prześladowań religijnych opuścił około roku 1150 islamską Hiszpanię, studiował w Fezie teologię i medycynę, od roku 1165 osiadł w Egipcie. W Kairze został osobistym lekarzem sułtana Saladyna[1] oraz przywódcą tamtejszej gminy żydowskiej. Zajmował się handlem, medycyną, pisał prace z dziedziny prawa żydowskiego, medycyny, filozofii. Pochowany w Tyberiadzie w Izraelu; jego grób jest celem pielgrzymek.
Twórczość teologiczna
Był autorem najważniejszego średniowiecznego komentarza do Talmudu – "Księga przykazań" (Sefer ha-Micwot). Księga ta nie traktuje zasadniczo o metafizyce, lecz o teologii żydowskiej. Dzieło Majmonidesa przeznaczone było dla ludzi zaprawionych już w filozofii i nauce, którzy jednak nie wiedzieli, w jaki sposób uzgodnić wnioski nauki i filozofii z dosłownym znaczeniem Pisma Świętego. Stąd tytuł Przewodnik błądzących, a nie "wprowadzonych w błąd", jak niekiedy tłumaczono.
Trzynaście zasad wiary
W Komentarzu do Miszny sformułował tzw. Trzynaście zasad wiary, opisujących podstawy wiary judaizmu. Wiele wspólnot żydowskich włączyło ich recytację do swoich porannych modlitw. Jest wśród nich wyznanie wiary w przyjście Mesjasza (Moshiach): Wierzę z całkowitym przekonaniem w przyjście Mesjasza i mimo iż może się opóźnić, oczekuję Jego przyjścia codziennie
Lista zasad wiary:
1 Istnienie Boga
2 Jedność Boga
3 Duchowa i niecielesna natura Boga
4 Wieczna natura Boga
5 Jedynie Bóg powinien być przedmiotem kultu
6 Objawienie Boga przez proroków
7 Wyższość Mojżesza w stosunku do innych proroków
8 Boże Prawo dane na Synaju
9 Niezmienność Tory jako Bożego Prawa
10 Boża presciencja (przedwiedza) ludzkich działań
11 Nagroda za dobro, kara za zło
12 Przyjście Mesjasza żydowskiego
13 Zmartwychwstanie umarłych

Twórczość filozoficzna

Podobnie jak w przypadku filozofów arabskich, w których ślady poszedł Majmonides, dzieło jego pozostawało zarówno pod natchnieniem neoplatonizmu, jak i arystotelizmu; akcentując wszakże zaznaczone już u Ibn Dauda momenty, Majmonides wyraźnie umieszcza na pierwszym miejscu Arystotelesa. Fakt ten wyjaśnia niezaprzeczalny wpływ, jaki Majmonides wywarł na filozofów chrześcijańskich w nadchodzącym stuleciu, szczególnie zaś na Tomasza z Akwinu. Według doktora żydowskiego nauka Prawa Bożego i filozofia to dwie – posiadające różny charakter – formy wiedzy; muszą też respektować naturę metafizyki ci, którzy oczekują od niej racjonalnego potwierdzenia wiary religijnej. W przeciwieństwie do Ibn Gabirola Majmonides utrzymuje, że czyste inteligencje nie posiadają materii oraz że materia ciał niebieskich różni się od materii ciał ziemskich.

Głównymi dziełami Majmonidesa były:
Przewodnik błądzących (More Newuchim)[4], napisany między 1185 a 1190 r.[5] – podstawowe dzieło filozoficzne Majmonidesa. We wstępie zawarta została klasyczna formuła zasad doktrynalnych judaizmu oraz podstawy racjonalistycznych poglądów filozoficznych, które wywarły wpływ na filozofię scholastyczną.
Powtórzenie Tory, inny tytuł Silna dłoń (Miszne Tora, Jad Ha-Chazaka) (1180), którego częścią jest Księga przykazań (Sefer ha-Micwot) – wielka kodyfikacja prawa żydowskiego, wyodrębniająca i omawiające 613 przykazań prawa Mojżeszowego. Była ona podstawą wszystkich późniejszych komentarzy do prawa żydowskiego.
Komentarz do Miszny (Perush ha-Mishnah) - napisany w celu podniesienia rangi Miszny, jako samodzielnego, pełnoprawnego źródła studiów. Miał służyć zarówno jako wstęp do Talmudu jak i jego rewizja, poprzez przegląd różnych interpretacji ze wskazaniem właściwych.

Rambam

2012-04-17T20:15:16Z

Dan: /* 'Mojżesz Majmonides */

== 'Mojżesz Majmonides''' ==

Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn Majmun, hebr. רבי משה בן מיימון , arab. موسى بن ميمون بن عبد الله القرطبي الإسرائيلي, (ur. 30 marca 1135 w Kordowie (Kordobie), zm. 13 grudnia 1204 w Kairze) – żydowski filozof (główny przedstawiciel arystotelizmu żydowskiego) i lekarz.

Majmonides w wyniku prześladowań religijnych opuścił około roku 1150 islamską Hiszpanię, studiował w Fezie teologię i medycynę, od roku 1165 osiadł w Egipcie. W Kairze został osobistym lekarzem sułtana Saladyna[1] oraz przywódcą tamtejszej gminy żydowskiej. Zajmował się handlem, medycyną, pisał prace z dziedziny prawa żydowskiego, medycyny, filozofii. Pochowany w Tyberiadzie w Izraelu; jego grób jest celem pielgrzymek.
Twórczość teologiczna
Był autorem najważniejszego średniowiecznego komentarza do Talmudu – "Księga przykazań" (Sefer ha-Micwot). Księga ta nie traktuje zasadniczo o metafizyce, lecz o teologii żydowskiej. Dzieło Majmonidesa przeznaczone było dla ludzi zaprawionych już w filozofii i nauce, którzy jednak nie wiedzieli, w jaki sposób uzgodnić wnioski nauki i filozofii z dosłownym znaczeniem Pisma Świętego. Stąd tytuł Przewodnik błądzących, a nie "wprowadzonych w błąd", jak niekiedy tłumaczono.
Trzynaście zasad wiary
W Komentarzu do Miszny sformułował tzw. Trzynaście zasad wiary, opisujących podstawy wiary judaizmu. Wiele wspólnot żydowskich włączyło ich recytację do swoich porannych modlitw. Jest wśród nich wyznanie wiary w przyjście Mesjasza (Moshiach): Wierzę z całkowitym przekonaniem w przyjście Mesjasza i mimo iż może się opóźnić, oczekuję Jego przyjścia codziennie
Lista zasad wiary:
1 Istnienie Boga
2 Jedność Boga
3 Duchowa i niecielesna natura Boga
4 Wieczna natura Boga
5 Jedynie Bóg powinien być przedmiotem kultu
6 Objawienie Boga przez proroków
7 Wyższość Mojżesza w stosunku do innych proroków
8 Boże Prawo dane na Synaju
9 Niezmienność Tory jako Bożego Prawa
10 Boża presciencja (przedwiedza) ludzkich działań
11 Nagroda za dobro, kara za zło
12 Przyjście Mesjasza żydowskiego
13 Zmartwychwstanie umarłych

Twórczość filozoficzna

Podobnie jak w przypadku filozofów arabskich, w których ślady poszedł Majmonides, dzieło jego pozostawało zarówno pod natchnieniem neoplatonizmu, jak i arystotelizmu; akcentując wszakże zaznaczone już u Ibn Dauda momenty, Majmonides wyraźnie umieszcza na pierwszym miejscu Arystotelesa. Fakt ten wyjaśnia niezaprzeczalny wpływ, jaki Majmonides wywarł na filozofów chrześcijańskich w nadchodzącym stuleciu, szczególnie zaś na św. Tomasza z Akwinu. Według doktora żydowskiego nauka Prawa Bożego i filozofia to dwie – posiadające różny charakter – formy wiedzy; muszą też respektować naturę metafizyki ci, którzy oczekują od niej racjonalnego potwierdzenia wiary religijnej. W przeciwieństwie do Ibn Gabirola Majmonides utrzymuje, że czyste inteligencje nie posiadają materii oraz że materia ciał niebieskich różni się od materii ciał ziemskich.

Głównymi dziełami Majmonidesa były:
Przewodnik błądzących (More Newuchim), napisany między 1185 a 1190 r. – podstawowe dzieło filozoficzne Majmonidesa. We wstępie zawarta została klasyczna formuła zasad doktrynalnych judaizmu oraz podstawy racjonalistycznych poglądów filozoficznych, które wywarły wpływ na filozofię scholastyczną.
Powtórzenie Tory, inny tytuł Silna dłoń (Miszne Tora, Jad Ha-Chazaka) (1180), którego częścią jest Księga przykazań (Sefer ha-Micwot) – wielka kodyfikacja prawa żydowskiego, wyodrębniająca i omawiające 613 przykazań prawa Mojżeszowego. Była ona podstawą wszystkich późniejszych komentarzy do prawa żydowskiego.
Komentarz do Miszny (Perush ha-Mishnah) - napisany w celu podniesienia rangi Miszny, jako samodzielnego, pełnoprawnego źródła studiów. Miał służyć zarówno jako wstęp do Talmudu jak i jego rewizja, poprzez przegląd różnych interpretacji ze wskazaniem właściwych.

Rambam

2012-04-17T19:38:14Z

Dan: Utworzył nową stronę „ == 'Mojżesz Majmonides''' == Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn Majmun, hebr. רבי משה בן מיימון , arab. موس...”

== 'Mojżesz Majmonides''' ==

Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn Majmun, hebr. רבי משה בן מיימון , arab. موسى بن ميمون بن عبد الله القرطبي الإسرائيلي, (ur. 30 marca 1135 w Kordowie (Kordobie), zm. 13 grudnia 1204 w Kairze) – żydowski filozof (główny przedstawiciel arystotelizmu żydowskiego) i lekarz.

Majmonides w wyniku prześladowań religijnych opuścił około roku 1150 islamską Hiszpanię, studiował w Fezie teologię i medycynę, od roku 1165 osiadł w Egipcie. W Kairze został osobistym lekarzem sułtana Saladyna[1] oraz przywódcą tamtejszej gminy żydowskiej. Zajmował się handlem, medycyną, pisał prace z dziedziny prawa żydowskiego, medycyny, filozofii. Pochowany w Tyberiadzie w Izraelu; jego grób jest celem pielgrzymek.
Twórczość teologiczna
Był autorem najważniejszego średniowiecznego komentarza do Talmudu – "Księga przykazań" (Sefer ha-Micwot). Księga ta nie traktuje zasadniczo o metafizyce, lecz o teologii żydowskiej. Dzieło Majmonidesa przeznaczone było dla ludzi zaprawionych już w filozofii i nauce, którzy jednak nie wiedzieli, w jaki sposób uzgodnić wnioski nauki i filozofii z dosłownym znaczeniem Pisma Świętego. Stąd tytuł Przewodnik błądzących, a nie "wprowadzonych w błąd", jak niekiedy tłumaczono.
Trzynaście zasad wiary
W Komentarzu do Miszny sformułował tzw. Trzynaście zasad wiary, opisujących podstawy wiary judaizmu. Wiele wspólnot żydowskich włączyło ich recytację do swoich porannych modlitw. Jest wśród nich wyznanie wiary w przyjście Mesjasza (Moshiach): Wierzę z całkowitym przekonaniem w przyjście Mesjasza i mimo iż może się opóźnić, oczekuję Jego przyjścia codziennie
Lista zasad wiary:
1 Istnienie Boga
2 Jedność Boga
3 Duchowa i niecielesna natura Boga
4 Wieczna natura Boga
5 Jedynie Bóg powinien być przedmiotem kultu
6 Objawienie Boga przez proroków
7 Wyższość Mojżesza w stosunku do innych proroków
8 Boże Prawo dane na Synaju
9 Niezmienność Tory jako Bożego Prawa
10 Boża presciencja (przedwiedza) ludzkich działań
11 Nagroda za dobro, kara za zło
12 Przyjście Mesjasza żydowskiego
13 Zmartwychwstanie umarłych

Twórczość filozoficzna

Podobnie jak w przypadku filozofów arabskich, w których ślady poszedł Majmonides, dzieło jego pozostawało zarówno pod natchnieniem neoplatonizmu, jak i arystotelizmu; akcentując wszakże zaznaczone już u Ibn Dauda momenty, Majmonides wyraźnie umieszcza na pierwszym miejscu Arystotelesa. Fakt ten wyjaśnia niezaprzeczalny wpływ, jaki Majmonides wywarł na filozofów chrześcijańskich w nadchodzącym stuleciu, szczególnie zaś na św. Tomasza z Akwinu. Według doktora żydowskiego nauka Prawa Bożego i filozofia to dwie – posiadające różny charakter – formy wiedzy; muszą też respektować naturę metafizyki ci, którzy oczekują od niej racjonalnego potwierdzenia wiary religijnej. W przeciwieństwie do Ibn Gabirola Majmonides utrzymuje, że czyste inteligencje nie posiadają materii oraz że materia ciał niebieskich różni się od materii ciał ziemskich.
Dzieła[edytuj]

Głównymi dziełami Majmonidesa były:

Przewodnik błądzących (More Newuchim), napisany między 1185 a 1190 r. – podstawowe dzieło filozoficzne Majmonidesa. We wstępie zawarta została klasyczna formuła zasad doktrynalnych judaizmu oraz podstawy racjonalistycznych poglądów filozoficznych, które wywarły wpływ na filozofię scholastyczną.
Powtórzenie Tory, inny tytuł Silna dłoń (Miszne Tora, Jad Ha-Chazaka) (1180), którego częścią jest Księga przykazań (Sefer ha-Micwot) – wielka kodyfikacja prawa żydowskiego, wyodrębniająca i omawiające 613 przykazań prawa Mojżeszowego. Była ona podstawą wszystkich późniejszych komentarzy do prawa żydowskiego.
Komentarz do Miszny (Perush ha-Mishnah) - napisany w celu podniesienia rangi Miszny, jako samodzielnego, pełnoprawnego źródła studiów. Miał służyć zarówno jako wstęp do Talmudu jak i jego rewizja, poprzez przegląd różnych interpretacji ze wskazaniem właściwych.